Өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүйн судалгаа

1. Танилцуулга

Өсвөр нас бол хувь хүний төлөвшлийн хамгийн эрчимтэй өөрчлөгддөг үе шат. Энэ хугацаанд хүүхдийн сэтгэл хөдлөл, өөрийгөө үнэлэх үнэлэмж, суралцах идэвх, үе тэнгийн харилцаа, цахим орчны хэрэглээ зэрэг олон хүчин зүйл зэрэгцэн нөлөөлдөг.

Тиймээс өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүйн төлөв байдлыг зөв ойлгож, тэднийг чиглэсэн аливаа төсөл, хөтөлбөр, сургуулийн орчны зохион байгуулалт, хүүхэд хамгааллын бодлогыг хэрэгжүүлэхийн өмнө бодит өгөгдөлд суурилсан өсвөр насны сэтгэл зүйн судалгаа хийх шаардлага зайлшгүй хэрэгтэй.

2. Өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүйн судалгааны зорилго

Энэ төрлийн судалгаа нь өсвөр насныхны дараах гол үзүүлэлтүүдтэй холбоотой мэдээллийг тогтсон арга зүйгээр цуглуулж, дүн шинжилгээ хийхэд чиглэдэг. Үүнд:

• стресс, түгшүүрийн түвшин
• суралцах урам зориг, идэвх
• үе тэнгийн харилцаа, гадуурхалт
• гэр бүлийн дэмжлэгийн мэдрэмж
• сургуулийн орчны нөлөөлөл
• цахим хэрэглээний нөлөө
• өөрийгөө үнэлэх үнэлэмж

Эцсийн зорилго нь зөвхөн хувь хүн дээр шууд үйлчилгээ үзүүлэх бус, харин:

• бодлого боловсруулах
• хөтөлбөр төлөвлөх
• байгууллагын менежментийг төлөвшүүлэх
• шийдвэр гаргах түвшинд өгөгдөл нийлүүлэх

юм. Ингэснээр өсвөр насны сэтгэл зүйн судалгаа нь боловсрол, хүүхэд хамгаалал, залуучуудын хөгжлийн бодлого, шийдвэр гаргалтын суурь мэдээлэл болж өгдөг.

3. Судалгаанд ашиглагддаг үндсэн арга зүй

Судалгааны агуулга, зорилгоос хамаарч дараах аргуудыг хослуулан ашигладаг. Энэ нь тоон ба чанарын өгөгдлийг нэгтгэсэн иж бүрэн сэтгэл зүйн судалгаа болох нөхцөлийг бүрдүүлдэг:

• асуулгын судалгаа
• фокус бүлгийн ярилцлага
• гүнзгий ярилцлага
• сургуулийн орчны үнэлгээ
• тоон ба чанарын өгөгдлийн статистик шинжилгээ

Ингэснээр зөвхөн нэг хэмжүүр бус, олон өнцгийн мэдээллийг нэгтгэж дүгнэлт гаргах боломж бүрддэг. Судалгааны арга зүй нь шинжлэх ухааны үндэслэлтэй, давтагдах боломжтой, нотолгоонд суурилсан байх нь өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүйн судалгааны чанарыг тодорхойлдог.

4. Энэ судалгааны үр дүн юунд ашиглагддаг вэ

Өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүйн судалгааны үр дүнг боловсрол, нийгмийн бодлого, хүүхэд хамгааллын олон түвшний ажилд шууд ашиглах боломжтой. Тухайлбал:

• сургуулийн орчныг сайжруулах төлөвлөгөө боловсруулах
• хүүхэд хамгааллын эрсдэлийн үнэлгээ хийх
• боловсрол, залуучуудын хөтөлбөр төлөвлөх
• төслийн суурь болон төгсгөлийн үнэлгээ хийх
• бодлого боловсруулагчдыг өгөгдлөөр хангах

Үр дүн нь зөвхөн нэг удаагийн тайлан бус, харин шийдвэр гаргалтад ашиглахуйц дүн шинжилгээ, чиглүүлэх санал, эрсдэлийн зураглал, сайжруулалтын зөвлөмжийн хамт хүргэгддэг.

5. Судалгааны хүрээнд хамрах бүлгүүд

Өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүйн судалгаа нь орчин, нийгэм, эдийн засгийн нөхцөлөөс хамааран олон төрлийн бүлгийг хамарч болно. Үүнд:

• ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчид
• хувийн сургуулийн сурагчид
• сургалтын төвд хамрагдаж буй өсвөр насныхан
• орон нутгийн болон хотын сургуулийн хүүхэд
• янз бүрийн нийгэм, эдийн засгийн нөхцөлтэй бүлгүүд

Хамрах хүрээ, аргачлал нь захиалагч байгууллагын зорилго, судалгааны асуултад тулгуурлан тусгайлсан байдлаар боловсруулагддаг. Ингэснээр тухайн байгууллага, салбарын онцлогт тохирсон сэтгэл зүйн судалгаа хийж, өгөгдөлд суурилсан шийдвэр гаргах боломжтой болдог.

6. Дүгнэлт ба хамтын ажиллагааны боломж

Өсвөр насны үеийн сэтгэл зүйн байдал нь зөвхөн тухайн хүүхдийн асуудал биш, боловсролын чанар, гэр бүлийн уур амьсгал, нийгмийн хөгжлийн чухал үзүүлэлт юм. Тиймээс өсвөр насны сэтгэл зүйн судалгаа, үнэлгээ хийх нь:

• бодит нөхцөл байдлыг тодорхойлох
• тулгамдсан асуудлыг оношлох
• цаашдын бодлого, хөтөлбөрийг зөв төлөвлөх

үндсэн суурь болдог. Хэрэв танай байгууллага өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүйн төлөвтэй холбоотой судалгаа, үнэлгээ хийх, өгөгдөлд суурилсан шийдвэр гаргахыг хүсэж байгаа бол мэргэжлийн багтай хамтран ажиллах боломж нээлттэй.

Төстэй мэдээлэл:

• Зах зээлийн судалгаа гэж юу вэ?
• Хэрэглэгчийн судалгаа
• Хэрэглэгчийн зан төлөвийн судалгаа
• Байгууллагын судалгаа
• Бүтээгдэхүүний судалгаа